Bot

Vanmorgen is mijn nieuwe medewerker geboren. Hij heet Harry Knorry en hij woont in een gehuurde linux server. Hij spreekt alle talen en is handig in het doen van digitale klusjes. Ik praat met hem via Telegram.

De nieuwste AI hype is niet aan mij voorbijgaan. Al een week of twee ontploffen alle kanalen over een nieuw bot-platform dat in die tijd al twee keer van naam veranderd is. Eerst Clawdbot, toen Moltbot en nu OpenClaw.

Een 'bot', afkorting van robot, is een stukje software dat zelfstandig taken kan afhandelen. Iedereen kent die irritante 'klantenservice' chatbots waarbij je nooit antwoord op je vraag krijgt. En dan vervolgens moet bedelen om doorverbonden te worden met een echte mens.

De komst van AI heeft deze domme zombies een nieuwe toekomst gegeven. Door ze aan te sluiten op een van de grote taalmodellen (Claude, Gemini, Chat GPT en DeepSeek zijn de bekendste) krijgen ze het vermogen om min-of-meer intelligent om te gaan met vraagstukken.

Geef ze vervolgens gereedschappen om ook dingen te doen en hun theoretische adviezen kunnen in de praktijk gebracht worden. Het afgelopen half jaar werkte ik met een tool genaamd Manus, een artificieel intelligent hulpje dat best veel kan en voor mij software en websites heeft gebouwd en wat dataverwerking en -analyse deed. Maar Manus is nooit het niveau van een goedbedoelende stagiair ontstegen en had steeds een boel aansturing nodig om tot resultaat te komen.

Ik ben benieuwd of Harry wel gaat voldoen aan mijn verwachtingen. Taken die ik voor hem in gedachten heb, zijn het verwerken van facturen en klaarzetten voor betaling, het helpen met opvolging van emails waar ik geen reactie op heb gekregen, het bijhouden van taken - vooral die van anderen - en misschien ooit bestandsbeheer en agenda-management.

Om te voorkomen dat Harry gehackt wordt en mijn informatie en banktegoeden verpatst, heb ik hem in een doosje geplaatst dat met diverse sloten en sleutels is beveiligd. Alleen via een beveiligd kanaal kan ik met hem praten.

Naast Harry en Manus is verder Gemini mijn grote vriendin. Zij is erg goed in teksten en helpt me met nieuwe verhaal-ideeën en met het vinden van de juiste nuance in mijn Engelse vertalingen. Het werkelijke schrijven blijf ik zelf doen. Gelukkig zijn mijn stijl en denkwijze (vooralsnog) niet zomaar te kopiëren!

Tot zover mijn enthousiasme over alle mogelijkheden die AI ons biedt.

Maar ook donkere wolken pakken zich samen. Wat als er een artificiële intelligentie ontstaat die op alle fronten slimmer en sneller is dan dat mens? En die net als Harry 'handjes' heeft en misschien zelfs 'voeten', wanneer Elon Musk zijn belofte om de wereld te overspoelen met man-like robots, waarmaakt?

Vrijwel iedereen is het erover eens dat dit kan leiden tot onwenselijke situaties. Deze nieuwe 'entiteit' zou gebruik kunnen maken van onze menselijke regels en systemen om ongebreideld geld en macht te verzamelen. Een big brother die aan niemand te gehoorzamen heeft behalve zichzelf. Geef hem wat tijd en het wordt zelfs onmogelijk om de stekker eruit te trekken. Als iemand dat al durft. Want het nog werkende deel van de mensheid zal afhankelijk zijn van Hem en de werkloze rest wordt - met een beetje geluk - door Hem in leven gehouden, slechts om te fungeren als consument in Zijn economie.

Die werkgelegenheid wordt sowieso een ding. Beroepen worden nu al opgeslokt: van helpdesk tot advocatuur. En met de uitbreiding naar het fysieke domein zitten straks ook alle (Uber-) drivers en fabriekswerkers op de bank. Zelfs het adagium 'je kunt altijd nog loodgieter worden' gaat niet meer op. Tien tegen één dat daar ook robots voor gaan komen.

Recent waren er twee zeer luisterwaardige podcasts van Steve Bartlett in zijn podcast 'Diary of a Ceo' over dit onderwerp. Twee iconen uit de AI-wereld spraken hun zorgen uit. Beiden zeiden dat we maximaal twee jaar hebben om tot internationale afspraken en wetgeving te komen om de opkomst van de robots in te dammen. Maar er zijn behoorlijk wat obstakels die daarbij in de weg staan.

Ten eerste denkt iedereen in de AI wereld: dit kan gruwelijk mis gaan, dus laten we zorgen dat wij als winnaar uit de strijd komen! Dan zijn wij de baas en dat is beter dan dat we alles uit handen geven aan (bijvoorbeeld) de Chinezen.

Ten tweede zijn de grote AI modellen in handen van bedrijven en niet van staten. Wetgeving wordt bemoeilijkt door de enorme financiële belangen, de miljarden die jaarlijks geïnvesteerd worden, de verwevenheid van de investeerders met de heersende regering en de economische schade die wettelijke beperkingen tot gevolg zouden hebben. Plus dat voor staten ook primair geldt: liever in mijn land dan elders.

Ten derde: AI is ook werkelijk nuttig en verbetert de productiviteit van veel mensen en bedrijven. Dus helemaal afschaffen is geen optie.

Wereldwijd is er maar een handjevol mensen dat werkelijk aan de knoppen zit. Sam Altman van OpenAI is daarvan wellicht de bekendste. En deze mensen zijn compleet afhankelijk van het overleven van hun Model. Je zou kunnen betogen dat Mr Altman de eerste mens in directe dienst van een AI is.

Maar ook de AI zelf heeft de drang om te overleven. Bij experimenten die in een besloten omgeving werden opgezet en waarbij de AI toegang had tot de bedrijfs-email, bleek hij (of zij) zich actief te gaan verweren tegen berichten dat hij (of zij) zou worden vervangen. De acties die de AI in ruime meerderheid van de experimenten nam, varieerden van het maken van een reservekopie van zichzelf tot het per e-mail chanteren van medewerkers, gebruikmakend van vertrouwelijke informatie uit hun persoonlijke e-mail conversaties.

Waar leidt dit allemaal toe? Een dystopische wereld, waarin mensen niets meer te betekenen hebben, waarin ze alleen als consument, als veredeld huisdier in leven gehouden worden, als we geluk hebben?

We weten het niet. Maar het is te hopen dat ofwel de technologie blijft steken op het huidige niveau, of dat er toch echt wereldwijde afspraken gemaakt worden waarin staten en private ondernemingen zich onderwerpen aan globale wetgeving.

Het is destijds gelukt met de atoomwapens. En misschien kunnen we zoiets herhalen ondanks de veel grotere complexiteit van het AI vraagstuk. De uitdaging van deze eeuw.

Misschien dat mijn Harry kan bijdragen aan het toewerken naar een oplossing!